Kalendarium – 1939r. i później

Wydarzenia związane z Breslau i Willim, które są istotne dla przedmiotu niniejszej strony, a które miały miejsce w 1939r.

Przejdź do kalendarium dat sprzed 1938r.Przejdź do kalendarium dat 1938r.

DataOpis
1939.01.01 NiedzielaPółnoc. Na nowy rok bito z armat ustawionych na Schloss Platz (Plac Wolności) i w dzwony kościelne.
1939.01.10 WtorekNa słupach ogłoszeniowych zawisły czerwone plakaty informujące o zaopatrzeniu w tłuszcze mniej zamożnych mieszkańców. Powyżej wydrukowano wielkimi literami: Żydów nie dotyczy
1939.01.15 NiedzielaW gazetach ogłoszono zakaz korzystania przez Żydów z miejskiej biblioteki.
1939.01.18 ŚrodaRocznica powstania Rzeszy Niemieckiej oraz koronacji królów pruskich. Przez cały dzień mżawka.
1939.01.27 PiątekNa mieście pojawiły się plakaty z hasłami: Kwestia żydowska jeszcze nierozwiązana.
1939.01.28 SobotaNocne przemarsze przez miasto oddziałów SA z flagami, pochodniami i orkiestrami z okazji zdobycia Barcelony przez gen. Franco (co nastąpiło 26 stycznia).
1939.01.29 NiedzielaNałożono kolejne ograniczenia na Żydów. Przy emigracji z rodowych i domowych sreber można zabrać od teraz tylko 1 sztukę na osobę.
1939.01.31 WtorekGazeta poranna przytacza wczorajsze przemówienie Führera z Reichstagu, w którym została wyrażona groźba: zniszczenia rasy żydowskiej w Europie.
1939.02.08 ŚrodaBNN przynosi między innymi treść mowy Rosenberga, w której znajduje się stwierdzenie, że dla Niemiec kwestia Żydowska będzie dopiero wówczas załatwiona kiedy ostatni Żyd opuści Niemcy. oraz, że dla Żydów szkoda nawet Alaski
1939.02.14Wodowanie pancernika Bismarck.
1939.02.25 SobotaWeszło w życie zarządzenie, które stanowi, że wszystkie przedmioty wartościowe będące własnością Żydów mają zostać oddane. Trzeba je zanieść do Urzędu Dewizowego i to w ciągu czternastu dni.
1939.03.04 SobotaW synagodze Pod Białym Bocianem wznowiono nabożeństwa po jej zdewastowaniu po Nocy Kryształowej
1939.03.15 Środa - Nad ranemOddziały niemieckie rozpoczynają wkraczanie do niezajętej jeszcze części Czechosłowacji.
1939.03.16 CzwartekDzisiejsze gazety przyniosły wiadomość, że wejście oddziałów Niemieckich do Czech odbyło się spokojnie i zgodnie z planem i że Führer przybył już do Pragi.
1939.03.19 NiedzielaRadio Wrocław podało wiadomość że w czeskim Brnie płonie synagoga i są przeprowadzane aresztowania czeskich Żydów.
1939.03.22Litwa wyraża zgodę na przejęcie przez Niemcy okręgu Kłajpedy. Dzień później wojska niemieckie dokonują faktycznej aneksji.
1939.03.23 (czwartek)Połączenie (po anschlussie Austrii) prowincji dolnośląskiej i górnośląskiej w jedną - śląską. Nadprezydentem został Josef Wagner.
1939.03.30 (czwartek)W ramach planu 4-letniego nakazano oddać żydom wszelkie posiadane złoto, srebro, platynę, perły i kamienie szlachetne zgodnie z uruchamianiem majątku żydowskiego. Pozwolono zatrzymać jedynie komplet 4-osobowy komplet sreber stołowych oraz pięć przedmiotów do 40 gramów każdy.
1939.03.31 PiątekOstatni dzień zdawania do Urzędu Dewizowego wartościowych przedmiotów pozostających w posiadaniu Żydów.
1939 kwiecieńPlacówka wywiadu polskiego o kryptonimie Adrian śledzi i melduje przemieszczanie się przez miasto jednostek Grupy Armii Południe, szczególnie 8 i 10 armii.
1939.04.03 (poniedziałek)Zabroniono emigrującym żydom zabierać ze sobą niemieckich dóbr kultury. Adlf Hilter podpisuje dyrektywę nakazującą opracowanie Fall Weiss - planu napaści na Polskę.
1939.04.15 SobotaŻydzi - ze względu na brak rąk do pracy - mogą być ponownie zatrudniani jako robotnicy, ale w izolacji od zwykłej załogi. Dotyczy to także budowy autostrad.
1939.05.10 ŚrodaOgłoszono przepisy wykonawcze do nowej ustawy o czynszach dotyczącej Żydów. Właściciele domów muszą najpierw zgłosić swoich najemców żydowskich aby umożliwić sprawdzenie ilostany członków gminy żydowskiej.
1939.05.16 WtorekOstateczne zrównano z ziemią i wywieziono resztek pozostałości i gruzów po Nowej Synagodze. Ogromny plac otoczony jest płotem zbitym z desek aby nikt nie zaglądał.
1939.05.28 Niedziela - Zielone ŚwiątkiW starym pałacy Schottländerów w Hartlieb (Partynice) zakwaterowano dowództwo okręgu Luftwaffe.
1939.05.28 Niedziela - Zielone ŚwiątkiW mieście zakwitły pierwsze akacje
1939.05.29 PoniedziałekPoniedziałek Wielkanocny
1939.06.02 PiątekTrwają ostatnie prace budowlane przy ogromnym budynku rządowym przy Lessing Platz (pl. Powstańców Warszawy)
1939.06.09Narodowosocjalistyczny Związek Studentów Niemieckich (NSDStB) wystąpił do władz uczelni wrocławskich aby zabroniły one wstępu do ich gmachów studentom z polskim pochodzeniem.
1939.06.10W trakcie zgromadzenia w auli Leopoldina rektor Uniwersytetu Wrocławskiego - Martin Staemmler odczytał nazwiska 17 polskich studentów, którzy przy aplauzie pozostałych zebranych musieli opuścić salę.
1939.06.17W mieście na rzecz armii zarekwirowano wszystkie samochody osobowe i autobusy. Kierowcy pozostających w rękach prywatnych pojazdów musieli posiadać odpowiednie zezwolenie wystawione przez władze wojskowe VIII Okręgu Armijnego.
1939.06.20Na tablicach ogłoszeń UWr pojawiły się kartki z napisem: Członkom mniejszości polskiej zabraniamy wstępu na uniwersytet (NSDStB).
1939.06.25 (i kilka dni wcześniej)Dniem i nocą przez miasto ciągnęły na wschód kolumny wojskowe w kierunku na Górny Śląsk. Przemarsz odbywał się głównie dzisiejszymi ul. Legnicką, Podwalem, Kościuszki, Krakowską. Mieszkańcy nie okazywali specjalnego entuzjazmu (WT)
1939.06.25Zarekwirowano budynki szkolne zlokalizowane szczególnie we wschodniej części miasta na potrzeby zakwaterowania ok. 80 tysięcy żołnierzy.
1939.06.25Za pomocą rozporządzeń plakatowych nakazano zebranie z pól i ogródków wszelkich plonów.
1939 lipiecWprowadzono racjonowanie (kartki) tłuszczy, tj. masła, smalcu, słoniny.
1939.07.21 PiątekGestapo w ramach tzw Akcji ulic wzywa wszystkich żydowskich mieszkańców aby podawali personalia zameldowanych w Breslau członków ich rodzin oraz określili termin swojej emigracji.
1939.07.23 NiedzielaNa Hindenburg Platz (pl. Powstańców Śląskich) na wszystkich ławkach pojawiają się napisy: Für Jüden verboten
1939 sierpieńWprowadzono racjonowanie mięsa.
1939.08.06 NiedzielaPierwsze poważne braki w zaopatrzeniu (wg. wspomnień Walthera Tauska, Żyda) - brak w sklepach wołowiny i wieprzowiny (tylko dla Żydów?)
1939.08.08 WtorekW porannych wiadomościach radiowych podano wiadomość, że od dnia następnego (09.08.1938r.) zostaną zamknięte na okres 5-ciu tygodni wszystkie szkoły w Breslau. Mają zostać wykorzystane jako kwatery dla wojska (ok 80.000 żołnierzy). Tydzień wcześniej w północnych i wschodnich obszarach miasta część szkół została przejęta przez Wehrmacht.
1939.08.11 PiątekRadio nadaje przemówienie Hitlera skierowane przeciwko Polsce i ogólnie całej sytuacji międzynarodowej (transmitowane też przez system rozgłośni miejskich).
1939.08.18 PiątekWojska niemieckie wkraczają na teren Słowacji. Wiadomość o tym fakcie podano przez radio oraz rozgłośnie uliczne.
1939.08.20 NiedzielaWydano rozporządzenie, że ulicą nie może iść razem więcej niż dwóch żydów, a gdy zbliża się policjant to mają się rozdzielić i iść oddzielnie. Tak samo jeśli stoją na rogu. Podano je mieszkańcom za pomocą plakatów oraz ulicznych rozgłośni.
1939.08.21 PoniedziałekPrzez Scheitniger Stern (Rondo Regana) przejechała właśnie kolumna samochodów. Zarekwirowane pojazdy mają rejestracje prowincji saksońskiej i ciągnął między innymi dymiące kuchnie polowe. Zmierzają na wschód - ku Polskiej granicy.
1939.08.21 PoniedziałekW BNN artykuł o tym, że kwestia korytarza i Danzig (Gdańsk) musi zostać rozwiązana po myśli Niemiec.
1939.08.21 PoniedziałekPrzez Breslau po raz ostatnio rozkładowo przejeżdża Fliegender Schlesier. Kolejny kurs, poranny z Bytomia nie został już zrealizowany, a skład wrócił pusty nocą do Berlina.
1939.08.22 WtorekGazeta Abendblatt donosi, że W Polsce panują warunki nie do zniesienia i terror przyjął nieznośne rozmiary. Walther Cohn tego dnia zanotował także informację o tym, że pomiędzy Niemcami a Związkiem Radzieckim zawarty został układ handlowy, co pewnie rychło doprowadzi do podpisania paktu o nieagresji.
1939.08.25 PiątekW mieście przeprowadzono akcję poboru rezerwistów - mobilizacja.
1939.08.25 PiątekPrasa lokalna pełna jest opowieści o okropnościach jakie mają miejsce w Polsce, choć zagraniczne stacje radiowe utrzymują, że są to kłamstwa. Większość społeczeństwa (głównie ludzie starsi) są sceptycznie nastawieni do tych rewelacji.
1939.08.26 SobotaUlice miasta wypełnione wojskiem. Także nocami nie ustaje odgłos przelatujących nad miastem samolotów.
1939.08.26 SobotaPrzeprowadzono powszechną mobilizację, ale bez jej ogłaszania. Poborowi dostawali listowne zawiadomienia i wezwania do stawiennictwa w odpowiednich jednostkach.
1939.08.27 Niedziela WieczoremNa dworcu głównym stały liczne transporty wojskowe (eszelony stały nawet przy peronach) w oczekiwaniu na dalszą drogę na wschód. Większość żołnierzy pijana.
1939.08.28 PoniedziałekW mieście pojawia się spory kontyngent SSmanów w mundurach sztabowych (nie polowych). Sporo na ulicach jest też dziewcząt z Czerwonego Krzyża.
1939.08.28 PoniedziałekWprowadzono zakaz sprzedaży wódki oficjalnie żeby nie zakłócać spokoju publicznego i bezpieczeństwa>/i>, a w praktyce chodzi o to aby ograniczyć pijaństwo wojska.
1939.08.28 PoniedziałekLudność miasta ustawia się w długie kolejki do kas bankowych aby wyjąć zdeponowane oszczędności.
1939.08.28 PoniedziałekSzkoły w mieście zamieniono na tymczasowe koszary.
1939.08.28 PoniedziałekWilli Cohn pisze tak: Na ulicach nie widać cienia patriotycznego zachwytu, jak w sierpniu 1914r. Panuje raczej milcząca rozpacz, która bije z twarzy wszystkich ludzi.
1939.08.31 CzwartekEwakuowano cały żydowski szpital (prawdopodobnie chodzi o ten u zbiegu dzisiejszych ul. Sudeckiej i Wiśniowej) aby zwolnić jego 380 łóżek na potrzeby strat wojennych. Wieczorem potężna burza przeszła nad miastem.
1939.09.01 Piątek - Godzina 4:45 - 7:00Nad miastem ciągnęły na wschód liczne eskadry bombowców, myśliwców i samolotów transportowych.
1939.09.01 Piątek - Godzina 9:00Poprzez system rozgłośni miejskich (szczekaczki) podano obwieszczenie policji o konieczności zaciemnienia okien, przygotowania schronów i utrzymywania ich w należytej gotowości.
1939.09.01 Piątek - Godzina 10:00Poprzez system rozgłośni miejskich (szczekaczki) transmitowane jest przemówienie Adolfa Hitlera z Reichstagu: głos miał: gardłowy, rzężący, zachłystujący się, trzęsący, skomlący, modlący, współczucie wzbudzający, potem znowu rozszalały, żeby ponownie przygasnąć (Walther Tausk)
1939.09.01 Piątek - Po południuPo południu przez radio podano informację, że Danzig (Gdańsk) został ogłoszony częścią Rzeszy.
1939.09.01 PiątekMiasto wygląda tak jakby się nic nie stało, może poza powtarzanym wielokrotnie przez radio i system rozgłośni miejskich zakazie ruchu lotniczego (sic!). Cały dzień słychać silniki lotnicze.
1939.09.01 PiątekCały dzień przez miasto maszeruje mnóstwo wojska. Willi Cohn motuje: Widziałem także maszerujących SA-manów z pułku - najpewniej chodzi o SS.
1939.09.01 Piątek - przed wieczoremSystem rozgłośni miejskich podał wiadomość o zarządzeniu ochrony przeciwlotniczej miasta co oznacza konieczność zaciemnienia. W Prezydium Policji okna piwniczne pozastawiane workami z piaskiem.
1939.09.02 Sobota - wieczoremRozgłośnie miejskie podały wiadomość o zbombardowaniu lotniska w Warszawie.
1939.09.03 NiedzielaZabroniono pod groźbą więzienia: słuchania zagranicznych audycji radiowych, rozpowszechniania zasłyszanych tam wiadomości, nieprzychylnego wyrażania się o rządzie. Informacje te rozpropagowano na mieście za pomocą plakatów oraz poprzez system rozgłośni miejskich.
1939.09.08 PiątekRadio podaje wiadomość, że oddziały niemieckie stoją już pod Warszawą.
1939.09.08 PiątekInna informacja radiowa: Pułk pancerny z Breslau poniósł ciężkie straty
1939.09.09 SobotaGazeta Schlesische Tageszeitung (tuba propagandowa NSDAP na Śląsku) podaje przedwczesną informację o zajęciu Warszawy, w czasie gdy oddziały niemieckie zostały odparte.
1939.09.10 NiedzielaGazety przyniosły wiadomość o planowanym wprowadzeniu kartek na chleb. W sklepach nie można kupić kakao - ulica mówi, że chomiki je wykupiły.
1939.09.11 PoniedziałekWydano zakaz odprawiania żydowskich nabożeństw i świąt oraz zakazano opuszczania domów po godzinie 20:00. Aryjczycy mają w domach przebywać od godziny 21:00.
1939.09.14 CzwartekPrzez radio podano następne zarządzenie z natychmiastową mocą działania: TAKŻE WE WROCŁAWIU PRZYDZIELONO ŻYDOM OKREŚLONE SKLEPY MIĘSNE I KOLONIALNE Z USTALONYMI GODZINAMI SPRZEDAŻY: sklepy rzeźnicze tylko po południu godz. 5-6, a kolonialne od godziny 11 do wpół do 1.
1939.09.15 PiątekGazety donoszą o naruszeniu przez lotników polskich granicy Związku Radzieckiego.
1939.09.18 PoniedziałekPod masarnią Kokozynskiego przy Augusta Straβe 110 (dziś: ul. Szczęśliwa), która została wyznaczona do sprzedaży produktów Żydom, odbyła się demonstracja aryjskich mieszkańców miasta pod hasłem: Żydzi wcale nie potrzebują mięsa, Wieprzowina nie jest dla Żydów tylko dla naszych Niemieckich rodaków.
1939.09.18 PoniedziałekBNN donosi o wejściu na teren Polski oddziałów sowieckich i ucieczce rządu polskiego z prezydentem Mościckim do Rumunii. Schlesische Zeitung popisuje się antysemickimi atakami przeciwko polskim Żydom.
1939.09.21 CzwartekWprowadzono reglamentację (kartki) na sprzedaż chleba.
1939.09.23 SobotaAkcja rekwirowania radioodbiorników u Żydów. Każde zamieszkane (wg spisu dokonanego zgodnie z rozporządzeniem z 10 maja 1939 i przeprowadzonej przez gestapo Akcji Ulic 27 lipca 1939) odwiedza funkcjonariusz gestapo i zostawia nakaz oddania odbiornika w określonych godzinach w biurze Tauentzien Straβe 12 (Kościuszki). W okolicy biura jest gigantyczna kolejka i było potrzeba aż 5 policjantów do kierowania ruchem, a aby oddać radioodbiornik to trzeba było czekać całymi godzinami.
1939.09.25 PoniedziałekW witrynach większości sklepów, które handlują artykułami spożywczymi wywieszone są informacje, że Żydom nie będzie nic sprzedawane.
1939.09.26 WtorekW mieście wprowadzono zakaz podróży taksówkami dla osób niearyjskiego pochodzenia.
1939.09.27 Środa - RanoGestapo zjawiło się rano we wrocławskiej gminie żydowskiej i zarekwirowało cały magazyn żydowskiej Pomocy Społecznej z bielizną, odzieżą i obuwiem, którego zasoby przeznaczone były dla biednych. Gestapo chodzi też od mieszkania do mieszkania żydowskiego i rekwiruje ręczniki, pościel i inne "nowe i dobre rzeczy nadające się dla szpitali wojskowych".
1939.09.28 CzwartekRadio i gazety podają, że Warszawa skapitulowała. Poddało się ponoć 100 000 ludzi. Koniec kampanii w Polsce, a na czele terenów okupowanych staje rząd wojskowy z gen. von Rundstedtem.
1939.10.01 NiedzielaWe Wrocławiu odwołano zarządzenie o stałym zaciemnieniu okien. Nie zniesiono zakazu opuszczania mieszkań przez Żydów w godzinach wieczornych. Cofnięto za to zakaz tańczenia.
1939.10.03 WtorekPrzez Kaise-Wilhelm Straβe (ul. Powstańców Śląskich) maszerują oddziały wracające z Polski. Kobiety stojące na chodnikach piały z zachwytu i rzucały na samochody kwiaty.
1939.10.14 SobotaKolejna parada żołnierzy wracających z Polski na Kaiser-Wilhelm Straβe (ul. Powstańców Śląskich). Ciągnie się za nią niezliczony sznur samochodów.
1939.10.18 ŚrodaW mieście ogłoszono, że w najbliższym czasie zostaną wprowadzone kartki na ziemniaki i sól.
1939.10.24 WtorekBNN donosi, że zostanie ogłoszona piąta rata podatku od majątku żydowskiego bo nie zebrano jeszcze całego nałożonego miliarda RM. Zapowiedziano także podniesienie przysługującej racji masła na tydzień.
1939.11.27 PoniedziałekPrzytułek dla nieuleczalnie chorych (jedyna część Szpitala Żydowskiego pozostająca pod zarządem gminy żydowskiej) musi zostać przekazany administracji wojskowej do 1 stycznia 1940r.
1940 LipiecZakazano Żydom kupowania owoców i obniżono rację chleba do 150g.

Przejdź do kalendarium dat sprzed 1938r.Przejdź do kalendarium dat 1938r.

linia_1

Wstaw komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *